Τεκτονισμός

Τι είναι ο Τεκτονισμός

Ενδείξεις για την ύπαρξη του Τεκτονισμού στην Κύπρο υπάρχουν από τον 18ο αιώνα, κυρίως στη Λάρνακα, όπου βρίσκονταν το λιμάνι και τα προξενεία του νησιού. Αναφορά στον Τεκτονισμό γίνεται για πρώτη φορά το 1751, σε χειρόγραφο του Πετράκη Καρίδη, και στη συνέχεια το 1815, σε εγκύκλιο του Αρχιεπισκόπου, όπου και καταδικάζεται. Σοβαρή ένδειξη της παρουσίας Τεκτόνων στο νησί είναι επίσης οι ταφόπλακες με χαραγμένα τεκτονικά σύμβολα, που σώζονται στον περίβολο του Ιερού Ναού του Αγίου Λαζάρου και χρονολογούνται στον 19ο αιώνα.

Εικάζεται ότι στη Λάρνακα οι Αδελφοί ήταν τόσο λίγοι, ώστε για να συνεδριάσουν με την απαιτούμενη απαρτία χρειαζόταν να ναυλοχούν στην πόλη πλοία με Τέκτονες ως μέλη του πληρώματος. Μετά τα γεγονότα του 1821 και την ενεργό ανάμειξη Τεκτόνων στην Ελληνική Επανάσταση, στην υπό τουρκική κατοχή Κύπρο δεν έχουμε άλλες αναφορές. Κύπριοι φοιτητές στο εξωτερικό, ιδιαίτερα στην Αθήνα, είχαν μυηθεί στον Τεκτονισμό, αλλά με την επιστροφή τους στην Κύπρο δεν είχαν τη δυνατότητα να ιδρύσουν Στοές.

Ένας από αυτούς ήταν ο Δρ Ιωάννης Καραγεωργιάδης, που είχε μυηθεί στη Στοά «Α΄ Πανελλήνιον» της Αθήνας το 1865. Με την έλευση των Άγγλων το 1878 και την ίδρυση της πρώτης αγγλόφωνης Στοάς, «Άγιος Παύλος», το 1888, έγινε μέλος της. Το 1893, με τη συνδρομή Άγγλων και Ελλήνων Τεκτόνων, ίδρυσε τη Στοά «Ζήνων», την πρώτη ελληνόφωνη Στοά υπό την αιγίδα της Μεγάλης Στοάς της Ελλάδος. Ακολούθησαν, κατά σειρά, νέες ελληνόφωνες Στοές στη Λάρνακα, τη Λευκωσία, την Πάφο και την Αμμόχωστο.

Η κοσμοαντίληψή μας

Ο Ελευθεροτεκτονισμός (Τεκτονισμός) είναι μία από τις αρχαιότερες μη θρησκευτικές Αδελφότητες. Ως φιλοσοφικός, προοδευτικός και φιλανθρωπικός, αποσκοπεί στην ηθική και πνευματική βελτίωση των μελών του με την αυτογνωσία, την έρευνα της αλήθειας, την αλληλεγγύη και την εφαρμογή ηθικών αρχών. Τα μέλη του διδάσκονται αυτές τις αρχές με μια σειρά από εργασίες, οι οποίες ακολουθούν αρχαίους τύπους και χρησιμοποιούν έθιμα και σύμβολα των αρχαίων λιθοξόων ως αλληγορικούς οδηγούς.

Βασικό προσόν για την εισδοχή είναι η πίστη στον Θεό και στην αποκεκαλυμμένη θέλησή Του. Μέλη μπορούν να γίνουν άνδρες κάθε φυλής ή θρησκείας, που εκπληρώνουν αυτό το βασικό προσόν και είναι χρηστών ηθών.

Ο Τεκτονισμός δεν είναι θρησκεία ούτε υποκατάστατο θρησκείας. Δέχεται άνδρες που ανήκουν σε διάφορες θρησκείες και ακολουθούν τη δική τους πίστη, και γι’ αυτό απαγορεύει τις θρησκευτικές συζητήσεις σε κάθε τεκτονικό χώρο. Ο Θεός κάθε Τέκτονα παραμένει Εκείνος της θρησκείας του· για να μην υπάρχουν δογματικές αντιπαλότητες, αποκαλείται με τη γενική προσωνυμία του Μεγάλου Αρχιτέκτονος του Σύμπαντος. Η Βίβλος του Νόμου που υπάρχει κατά τις εργασίες είναι τεκμήριο πίστης στον Θεό· ανάλογα με το θρήσκευμα κάθε χώρας, είναι συνήθως η Αγία Γραφή, άλλοτε το Κοράνι, οι Βέδες κ.ο.κ.

Οι τρεις μεγάλες αρχές

• Αδελφική ΑγάπηΚάθε πραγματικός Τέκτων επιδεικνύει ανοχή και σεβασμό στη γνώμη των άλλων, ευγένεια και κατανόηση.
• ΑρωγήΟι Τέκτονες διδάσκονται να ασκούν φιλανθρωπία και να ενδιαφέρονται όχι μόνο για τον εαυτό τους αλλά και για το σύνολο.
• ΑλήθειαΟι Τέκτονες αγωνίζονται για την αλήθεια, επιδιώκοντας σε όλη τους τη ζωή υψηλές ηθικές αρχές, που εξασφαλίζουν ανώτερη ποιότητα ζωής για όλους.

Τεκτονισμός και κοινωνία

Η συμμετοχή στον Τεκτονισμό δεν απαλλάσσει κανένα μέλος από τα καθήκοντά του απέναντι στην κοινωνία. Αντίθετα, το καλεί να είναι υποδειγματικό στις υποχρεώσεις του ως πολίτη, στην προσωπική, δημόσια και επαγγελματική του ζωή, και στην αγάπη του για την Πατρίδα. Ο Τεκτονισμός απαιτεί σεβασμό στους νόμους της χώρας όπου τα μέλη του ζουν και εργάζονται.

Οι αρχές του Τεκτονισμού σε καμία περίπτωση δεν συγκρούονται με τα καθήκοντα του πολίτη· πρέπει να τα ενισχύουν. Η εκμετάλλευση της τεκτονικής ιδιότητας για προσωπικά ή επαγγελματικά συμφέροντα είναι κατακριτέα και απορριπτέα. Το καθήκον του πολίτη προέχει πάντοτε, και κάθε προσπάθεια κάλυψης ενός Τέκτονα για ανέντιμες ή παράνομες ενέργειες διώκεται πειθαρχικά.

Φιλανθρωπία

Από την ίδρυσή του, ο Τεκτονισμός ενδιαφέρεται για τα παιδιά, τους ασθενείς και τους ηλικιωμένους. Μεγάλα ποσά, που προέρχονται αποκλειστικά από τις συνδρομές και τις δωρεές των Τεκτόνων, διατίθενται για φιλανθρωπία.

Χρήση της ιδιότητας

Ο Τέκτων δεν πρέπει να εκμεταλλεύεται την ιδιότητά του για να προωθήσει επαγγελματικά και προσωπικά συμφέροντα. Αυτό ξεκαθαρίζεται πολλές φορές από την αρχή της τεκτονικής του πορείας. Όποιος παραβιάζει τον κανόνα αυτό παύεται από την ενεργό υπηρεσία ή και διαγράφεται.

«Η αφοσίωσις εις την οικογένειαν, ο σεβασμός προς τους κοινωνικούς θεσμούς, η αγάπη προς την Πατρίδα και η τήρησις των καθηκόντων του πολίτου, είναι διά τον Τέκτονα ιερά, χωρίς να αντιτίθενται προς την αγάπην, ην οφείλει προς όλους τους ανθρώπους, εν τω πνεύματι της παγκοσμίου αδελφότητος και δικαιοσύνης.» (Καταστατικός Χάρτης)

Μυστικότητα

Τα μυστικά του Τεκτονισμού σχετίζονται με τους παραδοσιακούς τρόπους αναγνώρισης. Άλλα μυστικά δεν υπάρχουν, και γι’ αυτό δεν είναι μυστική οργάνωση. Όπως κάθε σωματείο, θεωρεί ότι ορισμένες εσωτερικές του υποθέσεις δεν χρειάζεται να δημοσιοποιούνται. Τα μέλη του είναι ελεύθερα να δηλώνουν την ιδιότητά τους. Το Καταστατικό και ο Κανονισμός λειτουργίας του είναι γνωστά στην Πολιτεία, η οποία μπορεί να ασκήσει διοικητικό ή οικονομικό έλεγχο.

Τεκτονισμός και πολιτική

Ο Τεκτονισμός δεν είναι πολιτική οργάνωση, δεν έχει καμία σχέση με κόμματα, και οι πολιτικές συζητήσεις στις τεκτονικές συναντήσεις απαγορεύονται αυστηρά.

Άλλα τεκτονικά σώματα

Ο Τεκτονισμός ασκείται σε κάθε χώρα με την ευθύνη μιας κανονικώς ιδρυθείσας και λειτουργούσας ανεξάρτητης Μεγάλης Στοάς. Στη χώρα μας, τέτοια είναι η Μεγάλη Στοά της Κύπρου, των Αρχαίων Ελευθέρων και Αποδεδεγμένων Τεκτόνων.

Υπάρχουν ανά τον κόσμο και άλλοι Τεκτονικοί Τύποι, κυριότεροι ο Σκωτικός Τύπος και ο Τύπος της Υόρκης. Διοικούνται από ξεχωριστά Ύπατα Συμβούλια και περιλαμβάνουν επιγενόμενους βαθμούς, τους οποίους οι Τέκτονες παρακολουθούν, εφόσον το επιθυμούν, παράλληλα με τους κύριους βαθμούς του Μαθητή, του Εταίρου και του Διδασκάλου. Η κανονική λειτουργία των Υπάτων Συμβουλίων προϋποθέτει την αναγνώρισή τους από τη Μεγάλη Στοά της επικράτειας.

Υπάρχουν ενίοτε και αυτοαποκαλούμενες στοές ή παρατεκτονικές οργανώσεις που δεν πληρούν τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά, δεν έχουν ιδρυθεί κανονικά, ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των μελών τους στην πολιτική ή δέχονται γυναίκες ως μέλη. Αυτές δεν αναγνωρίζονται από τη Μεγάλη Στοά της Κύπρου.

Συμπέρασμα

Ο Τέκτων ενθαρρύνεται να εκτελεί τα καθήκοντά του πρώτα προς τον Θεό, με οποιοδήποτε όνομα Τον γνωρίζει, μέσα από την πίστη και τη θρησκευτική του πρακτική, έπειτα προς την οικογένειά του και τέλος προς τους συνανθρώπους του, μέσα από τη φιλανθρωπία και την αλληλεγγύη. Παράλληλα, προσπαθεί συνεχώς για την ηθική και πνευματική του βελτίωση.

• Ο Τεκτονισμός δεν είναι μυστική οργάνωση ούτε θρησκεία, και δεν εμπλέκεται στην πολιτική.
• Όπως πολλά άλλα σωματεία, θεωρεί ορισμένες εσωτερικές του υποθέσεις προσωπικά θέματα των μελών του.
• Δεν υπάρχουν μυστικά για τους σκοπούς και τις αρχές του. Ο Καταστατικός Χάρτης και ο Κανονισμός του είναι γνωστοί στους ενδιαφερόμενους.
• Τα μυστικά του έχουν να κάνουν με τους παραδοσιακούς τρόπους αναγνώρισης. Οι εργασίες του δεν είναι μυστικές, αλλά δεν γίνονται δημόσια.
• Όταν το απαιτούν αξιόπιστοι λόγοι, οι Τέκτονες είναι ελεύθεροι να δηλώσουν την ιδιότητά τους και πρέπει να είναι υπερήφανοι γι’ αυτήν.

Συχνές ερωτήσεις

«Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφότητα»